Ποιος από μας που ασχολούμαστε με το θέατρο, δεν λαχταράμε να είμαστε κομμάτι μιας αξέχαστης παράστασης; Βέβαια, όταν λέμε «αξέχαστη», δεν είναι πάντα καλό! Αν φύγει κάποιος από μια παράσταση π.χ. και πει στον εαυτό του «Παναγία μου, τι μπούρδα πήγα και είδα! Θα μου μείνει αξέχαστη», καταλαβαίνουμε όλοι ότι δεν του άρεσε! «Μεταξύ μας» όμως και στη δική μας περίπτωση, δεν πρόκειται να γίνει κάτι τέτοιο!

Πώς θα το καταφέρουμε; Ανεβαίνοντας ένα – ένα τα σκαλάκια,  για να φτάσουμε «from page … to stage”   

 

 Πώς Επιλέγουμε Το «Ιδανικό Έργο»

Οι περισσότερες θεατρικές ομάδες, είτε σχολικές, είτε συλλόγων αποτελούνται κυρίως από πολλά άτομα. `Ετσι λοιπόν, αρχικά ψάχνουμε για ένα έργο με πολλούς ρόλους.

 

1. Είδος θεατρικού έργου

Κωμωδία ή δράμα; Δε νομίζω πως υπάρχει δίλημμα εδώ! Ξεκάθαρα κωμωδία!!!  Οι περισσότεροι από εμάς, έχουμε στην πλάτη μας μεγάλο φορτίο από την καθημερινή μας ζωή, γεμάτη υποχρεώσεις, αγγαρείες και προβλήματα! Το μόνο που χρειαζόμαστε λοιπόν, όταν ενταχθούμε σε μια θεατρική ομάδα σαν χόμπι [είτε ως μαθητές σχολείου είτε ως ενήλικες] είναι να βγάλουμε λίγο από αυτό το βάρος και να γεμίσουμε με «ανάσες» γέλιου, δημιουργικότητας και κεφιού!

 

2. Σκηνικό Hollywood! 

Όλοι όσοι ασχολούμαστε με το θέατρο, ονειρευόμαστε ένα σκηνικό υπερπαραγωγή, με αυτόματους μηχανισμούς, περιστρεφόμενα πατώματα, σκηνές δύο επιπέδων κλπ, πλαισιωμένα βέβαια από αμέτρητους προβολείς,   σποτάκια, λεντάκια και ό,τι άλλο κυκλοφορεί … στα studio Hollywood φυσικά! Ωστόσο εμείς, δε διαθέτουμε [ακόμη] κάτι τέτοιο. Είμαστε τυχεροί εάν υπάρχει κάπου ένας διακόπτης να τον πατήσουμε ή φέρουμε για έξτρα φωτισμό ένα πορτατίφ! Θέλουμε ένα σταθερό κι εύκολο σκηνικό από την αρχή μέχρι το τέλος ή μια εύκολη κατασκευή από φτηνά υλικά. Το ίδιο ισχύει και για τα χρηστικά αντικείμενα. Αν ένα έργο θέλει να ξεσηκώσουμε όλο το e-bay, για να μαζέψουμε κάποια από τα χρηστικά μας, ε δεν κάνουμε προκοπή έτσι! Τα αντικείμενα πρέπει να είναι καθημερινά και εύκολα να τα βρούμε, να μπορούμε να φέρουμε απ το σπίτι μας, να βουτήξουμε απ της πεθεράς το σπίτι (!) ή να δανειστούμε μερικά!

 

3. Βωβός … Κινηματογράφος! 

`Ενα έργο, αν δεν έχει μουσική επένδυση ή ηχητικά εφέ, είναι φτωχό και σας το υπογράφω! Μια σκηνή, κωμική ή δραματική μεταμορφώνεται συνοδεία ενός ταιριαστού μουσικού κομματιού ή ηχητικού εφέ! Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε να το κάνουμε εμείς οι ίδιοι, όπως π.χ. ένα κουδούνισμα τηλεφώνου ή ένα σφύριγμα τρένου ή μια πόρτα που τρίζει. Πρέπει οπωσδήποτε να έχουμε έτοιμη την playlist και να μπαίνει το ανάλογο κομμάτι στην κατάλληλη σκηνή! Και για να καταλάβετε πόσο απαραίτητη είναι η μουσική επένδυσησ’ ένα έργο, πάρτε για παράδειγμα ένα πολύ τρομακτικό θρίλερ! Δείτε μια έντονη σκηνή του δυνατά, πλαισιωμένη από την ανάλογη μουσική του και τα ηχητικά του εφέ και μετά δείτε μια άλλη στη σίγαση! Θα συνειδητοποιήσετε ότι στα θρίλερ δε φοβόμαστε τόσο απ το σενάριο αλλά απ τη μουσική και τους ήχους!!!

 

4. Δυνατότητα διασκευής

Τι ωραία που θα ήταν μια ομάδα που έχει δημιουργηθεί από την αρχή, να μείνει ως το τέλος! Δυστυχώς όμως, πολλές είναι εκείνες οι φορές που κάποιος αποχωρεί ή κάποιος προστίθεται! Οπότε; Τι κάνουμε;;;; Κι αν το έργο μας αρέσει πολύ; Κι αν μας περισσεύει ένας γυναικείος ρόλος ενώ έχουμε έναν αντρικό λιγότερο; Εδώ λοιπόν, χρειαζόμαστε τον ίδιο το συγγραφέα να μας βοηθήσει έγκαιρα, διασκευάζοντας το έργο του, στις ανάγκες της κάθε ομάδας!

ΠΡΟΣΟΧΗ όμως, προς αποφυγή παρεξηγήσεων! Διασκευή σ ένα έργο δε σημαίνει ότι αλλάζω τα πάντα και κρατάω τον τίτλο μόνο! Π.χ. «θέλω μια ολόκληρη σκηνή γιατί έχω μια ηθοποιό που θέλει ένα μονόλογο μιας ώρας μόνη της στη σκηνή»! `Η «έχω έναν καλλίφωνο και πρέπει να τραγουδήσει οπωσδήποτε, αλλά να χορέψει κιόλας, ενδεχομένως να ρίξει κι ένα pole dancing»! `Η τέλος πάντων, «πέντε απ τους ηθοποιούς μου δεν παίζουν καλά, γι αυτό αφαιρέστε τους λόγια και ενισχύστε τους υπόλοιπους δύο που είναι αστέρια»!!! Αυτό, ΔΕΝ είναι διασκευή! Είναι έργο κατά παραγγελία!

 

Συνοψίζοντας λοιπόν, «ιδανικό έργο» σημαίνει :

1) Μια σύγχρονη κωμωδία με νεύρο και ροή που να ανταποκρίνεται στις σημερινές απαιτήσεις του θεατή και πάνω απ όλα να ξεφεύγει απ τα συνηθισμένα και τα χιλιοπαιγμένα.

2) Πληθώρα ρόλων για μεγάλες θεατρικές ή σχολικές ομάδες.

3) Εύκολο & σταθερό σκηνικό.

4) Έτοιμη μουσική επένδυση.

5) Εύκολα και όχι ατελείωτα χρηστικά αντικείμενα.

6) Δυνατότητα διασκευής.

Πού θα βρούμε το έργο μας ;;;

Ωραία όλα αυτά, αλλά πού θα βρούμε το κατάλληλο για εμάς έργο; Οι επιλογές μας είναι τρεις :

 

1. Ψάχνοντας στο internet

`Οπως όλοι γνωρίζουμε, ο χώρος του ίντερνετ είναι ένα τεράστιο σεντούκι γεμάτο αμέτρητους θησαυρούς, που ψάχνοντας ο καθένας, είναι σίγουρο ότι θα βρει αυτό που επιθυμεί! `Ετσι λοιπόν, και στη δική μας περίπτωση, μπορείτε να επισκεφτείτε το διαδίκτυο και να βρείτε αρκετές αξιόλογες σελίδες που φιλοξενούν θεατρικά έργα για τις παραστάσεις σας, εντελώς ΔΩΡΕΑΝ! Ενδεικτικτά σας αναφέρω μερικές, ωστόσο εσείς ψάχνοντας, μπορείτε να ανακαλύψετε κι άλλες :

ΠΡΟΣΟΧΗ : `Ο,τι και αν επιλέξετε από το διαδικτυο, θα πρέπει να είστε σίγουροι ότι το έργο δεν υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα κι έχετε την ελεύθερη χρήση ή ακόμη και τη διασκευή του!!!

 

2. Από το βιβλιοπωλείο 

Τα πιο μεγάλα και κεντρικά βιβλιοπωλεία, διαθέτουν μια μεγάλη γκάμα από θεατρικά έργα, κλασικά, σύγχρονα, ελληνικά και ξένα, ενώ στα περισσότερα από αυτά υπάρχει και η δυνατότητα της ηλεκτρονικής τους αγοράς ή της παραγγελίας εάν δεν το έχει! Οι τιμές στα θεατρικά έργα είναι οικονομικές, αγοράζετε ή εκτυπώνετε όσα αντίτυπα θέλετε, ωστόσο η μετατροπή ή διασκευή τους εάν χρειαστείτε, είναι κάπως δύσκολη σ ένα ήδη τυπωμένο βιβλίο. Παραμένει όμως μια πολύ καλή λύση να βρείτε αυτό που ψάχνετε, σε συνδυασμό με μία βόλτα στο βιβλιοπωλείο που πάντα κρύβει μυρωδιές, χρώματα και εικόνες!

και φυσικά…

 

3. Από τη σελίδα μου!

Τουλάχιστον 30 θεατρικά έργα, που ανανεώνονται συχνά, πρωτότυπα, σύγχρονα, όλα γραμμένα από τη συγγραφέα Μαρία Κίτρα, είναι έτοιμα να ικανοποιήσουν ακόμη και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη! Περιέχουν  όλες εκείνες τις ιδιότητες που αναφέραμε παραπάνω αλλά  και αρκετές ακόμη [πληθώρα ρόλων, εύκολο σκηνικό, βατά χρηστικά αντικείμενα, μουσική επένδυση, σκηνοθετικές οδηγίες, δυνατότητα διασκευής από την ίδια τη συγγραφέα, link από παλιότερες παραστάσεις της, online επικοινωνία μαζί της καθ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας μας] σε μια πολύ οικονομική τιμή (μόλις 25-30 € ), για τα ελάχιστα πνευματικά δικαιώματα και τη χρησιμοποίηση του έργου! Μπαίνοντας στη σελίδα της κι ακολουθώντας κάποια πολύ εύκολα βήματα, όπως π.χ. στοιχεία έργου, περίληψη, είδος, απόσπασμα, αριθμός και ηλικίες ηθοποιών, είναι σίγουρο ότι θα βρούμε κάτι που θα ταιριάζει στις ανάγκες  μας!

Μα κι αν ακόμη δε βρούμε σε κάποιο από τα υπάρχοντα έργα, αυτό που ψάχνουμε, υπάρχει πάντα η δυνατότητα του κατά παραγγελία έργο, όπου εκεί η συγγραφέας θα γράψει ό,τι ακριβώς επιθυμείτε σύμφωνα με τις ανάγκες της ομάδας σας!

Η επιλογή, λοιπόν, είναι καθαρά δική σας! Ο,τι όμως και να επιλέξετε, θα πρέπει να σεβαστείτε απόλυτα το έργο, το ύφος και το στυλ του συγγραφέα, να αναφέρετε οπωσδήποτε το όνομά του δίπλα στον τίτλο του έργου και να είστε πάρα πολύ προσεκτικοί σε όποια αλλαγή ή διασκευή κάνετε…

 

Βρήκαμε Το Έργο Μας! Ωραία! … Και Τώρα;;;

 

 Απλά σας αφιερώνω το τραγούδι : «Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα! Λα, λα, λα»!!! Ούτε καν! Αστειεύομαι! Γιατί πραγματικά, από δω ξεκινάει το δημιουργικό μας ταξίδι! Πάμε λοιπόν!

 

1. Πριν την πρώτη ανάγνωση

 

 Ως συντονιστές της ομάδας και υπεύθυνοι για την παράσταση, έχουμε το κείμενο στα χέρια μας ΜΟΝΟ εμείς! Προτού όμως το μοιράσουμε για την πρώτη ανάγνωση με την ομάδα,μπορούμε να κάνουμε το εξής: Γράφουμε στο τετραδιάκι μας κάποιες εύκολες θεατροασκήσεις, τις οποίες είτε μπορούμε να τις εμπνευστούμε μέσα από το έργο μας είτε, αν δυσκολευόμαστε να βρούμε εμείς οι ίδιοι, να ψάξουμε να βρούμε μερικές. Εννοείται πως μπορείτε να μου στείλετε μήνυμα να σας προτείνω μερικές!

Μέσα από αυτές λοιπόν, που θα κάνετε στην πρώτη σας συνάντηση, αφενός θα περάσετε πολύ όμορφα, αφετέρου θα διερευνήσετε ποιος μπορεί να κάνει τι, προτού κάνετε τη διανομή ρόλων! Μη σας απασχολεί πάρα πολύ αν κάποιος δεν έχει τόσο καλή άρθρωση, ή έχει ταχυλογία ή δεν αποστηθίζει και τόσο εύκολα! Αυτά λύνονται! Εστιάστε στη συνέπεια και το πάθος του κάθε ηθοποιού σας! Αυτά χρειάζεστε αρχικά από εκείνον. Τα υπόλοιπα θα του τα «φορέσετε» εσείς σιγά – σιγά!

 

2. Η πρώτη μας επαφή με το κείμενο

Εξυπακούεται πως όταν διαβάσετε πρώτη φορά το κείμενο εσείς οι συντονιστές, ήδη φαντάζεστε περίπου ποιος θα παίξει τι! Όταν όμως φτάσει η ώρα της πρώτης ανάγνωσης, μη δώσετε ακόμη ρόλους. Βάλτε τους να διαβάσουν διάφορα αποσπάσματα από διάφορους ρόλους, αφενός για να δείτε πού διαβάζει καλύτερα, αφετέρου γλιτώνετε από την αρχή αυτό που συνηθίζεται στις ομάδες «τι ρόλο θα πάρω εγώ; Γιατί αυτή πήρε αυτό το ρόλο; Εγώ θα ήμουν καλύτερη κλπ»! Δοκιμάστε λοιπόν πολλούς σε πολλά, δείτε τι μπορεί να αρέσει στον καθένα και σημειώστε στο τετραδιάκι σας τι μπορεί να παίξει ο καθένας! Α! Επίσης μην απελπιστείτε στην πρώτη ανάγνωση! Συνήθως πάει χάλια, αλλά είναι αναμενόμενο!!!

 

3. Διανομή ρόλων

 Κάναμε την πρώτη ανάγνωση του έργου! Όλα πήγαν καλά. Άρα, το επόμενο βήμα μας, στην επόμενη μας συνάντηση, είναι η διανομή ρόλων! Δε θα είναι πια και τόσο δύσκολο, μη νομίζετε [αφού ήδη έχετε στο μυαλουδάκι σας ένα πλάνο]! Ναι, όλοι πρέπει να μείνουν ευχαριστημένοι, αλλά σκεφτείτε πως η ομάδα, εκτός από δικαιώματα, έχει και υποχρεώσεις! Δεν είμαι της άποψης, να δώσουμε στην ταλεντάρα το μεγάλο ρόλο για να πάει καλά το έργο, αν στη συμπεριφορά του η … ταλεντάρα είναι μέσα στην υπεροψία και θεωρεί δεδομένο ότι θα πάρει πρωταγωνιστικό! Αν όμως διαθέτει το πακέτο «χαρακτήρα – ταλέντο» τότε δικαιωματικά του αξίζει. Πάντα τονίζω στους μαθητές μου εξάλλου, ότι «δεν έχει σημασία πόση ώρα είσαι πάνω στη σκηνή, αλλά πώς παίζεις την ώρα που είσαι»!

 

4. Αποστήθιση

 Κάναμε τις πρώτες μας αναγνώσεις και πια η γλώσσα μας έχει λυθεί, αφού έχουμε βρει και το στυλ – ύφος του κάθε ρόλου, οπότε πρέπει να αρχίσει σιγά – σιγά η αποστήθιση! ΔΕΝ έχει σημασία αν έχετε πολύ χρόνο μπροστά σας για τη μέρα της παράστασης! Όσο νωρίτερα μάθουν απέξω τα λόγια τους, τόσο περισσότερο χρόνο θα έχετε για προσθήκες, ιδέες και σκηνοθεσία – στήσιμο! Γι αυτό, καλό θα ήταν να βάζετε ένα χρονικό περιθώριο. Π.χ. την επόμενη εβδομάδα να ξέρουμε τα λόγια μας απ την πρώτη σκηνή! Είναι κρίμα να έχουμε κάποιον συνεπή και διαβασμένο όπου θα πρέπει να κάνει υπομονή με κάποιον ο οποίος ακόμη διαβάζει από μέσα!

 

5. Σκηνικό – Χρηστικά Αντικείμενα – Ενδυματολογία

 Το γοργό και χάρη έχει! Καταγράψτε όλοι μαζί ή βάλτε κάποιους [εκτός από εσάς] υπεύθυνους να καταγράψουν ό,τι χρειάζεστε σε σκηνικά, χρηστικά και ενδυματολογία και ρωτήστε ποιος μπορεί να φέρει τι. Τα χρηστικά και το σκηνικό πρέπει να υπάρχουν από νωρίς για να συνηθίζει ο ηθοποιός το χώρο ως δικό του αλλά και το χρηστικό του όταν βγαίνει σε μια σκηνή με αυτό. Όσο πιο νωρίς το χρησιμοποιεί, τόσο πιο δύσκολα θα το ξεχάσει τη μέρα της παράστασης! Η ενδυματολογία [αν δεν είναι ιδιαίτερη όπως ας πούμε σ ένα έργο εποχής], δεν επείγει τόσο στις πρόβες! Είναι προτιμότερο στις αρχές να κινούνται οι ηθοποιοί με άνετα δικά τους ρούχα! Φορέστε τα στις τελευταίες πρόβες κι έτσι μειώνονται οι κίνδυνοι να λερωθούν ή να φθαρούν!

 

6. Στήσιμο – Σκηνοθεσία

 Η αποστήθιση πάει καλά! `Η σχεδόν καλά τέλος πάντων! Αλλά σαν πολύ δεν καθίσαμε κάτω;;; Ήρθε η ώρα για δράση. Οπότε, σηκωνόμαστε για στήσιμο σιγά – σιγά! Κι εδώ βέβαια είναι από τα πιο δημιουργικά κομμάτια της όλης μας πορείας. Αφήστε, που θα «αναγκάσετε» τους αδιάβαστους να μάθουν πια τα λόγια τους, γιατί δεν θα μπορείτε να τους στήσετε με το κείμενο στο χέρι! ΠΡΟΣΟΧΗ! Μη σας πιάσει άγχος και θέλετε σ ένα μάθημα να στήσετε ένα έργο 8 σκηνών, 3 πράξεων και 60 σελίδων! Θα αυτοκτονήσετε μαζικά!!! Καλό θα ήταν να παίρνετε μία – μία σκηνή, να τη σκηνοθετείτε, να την επαναλάβετε και στο τέλος όλοι σας να κρατήσετε σημειώσεις για να τα θυμόσαστε! ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ! Όταν «σταμπιλάρετε» έναν ηθοποιό, δηλαδή του έχετε πει π.χ. ότι θα καθίσει εδώ σ αυτά τα λόγια και μετά θα πάει εκεί σ αυτή την πρόταση, αυτό και πρέπει να τηρήσει! Όχι να σηκωθεί και να πάει όπου θέλει μέσα στη σκηνή!!! Θα μπερδέψει και εσάς και το υπόλοιπο καστ!!!

Η σκηνοθεσία είναι έμπνευση! Αυτό σημαίνει, ότι πολλές φορές θα σας έρθουν νέες ιδέες σε μια επαναλαμβανόμενη σκηνή, οπότε μπορείτε να προσθέτετε τα νέα σας σκηνοθετικά tips! Αυτό μπορεί να ισχύσει και 3 λεπτά πριν την παράσταση!!! Η σκηνοθεσία δεν έχει τέλος!!!

 

7. Πρόβες

 Στη διάρκεια των προβών τα πράγματα δεν είναι πάντα ίδια. Μπορεί σε μία να περάσουμε καταπληκτικά! Να γελάσουμε πολύ, να βγάλουμε περισσότερη δουλειά απ’ ό,τι είχαμε υπολογίσει, να είμαστε όλοι σε φοβερή μέρα. Θα υπάρξουν όμως κι εκείνες οι πρόβες, που όλα θα είναι μαύρα χάλια. Κάποιοι θα λείπουν, άλλος θα αργήσει, ένας θα είναι αδιάβαστος, ένας άλλος θα γκρινιάζει, ενδεχομένως κάποιος και να τα παρατήσει εντελώς! ΟΧΙ! Δε θα πάρουμε ψυχοφάρμακα! Θα είμαστε προετοιμασμένοι για κάτι από αυτά και θα προσπαθήσουμε να μην πάει τζάμπα η όλη συνάντηση! Μπορεί, αν λείπουν πολλοί εκείνη την ημέρα, να μην κάνετε πρόβα, αλλά ασκήσεις! Σώστε το μάθημα και γίνετε λίγο πιο αυστηροί στο επόμενο! Δε σημαίνει ότι επειδή είναι χόμπι το θέατρο, μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι θέλει!

 

8. Το τέλος … της αρχής

Φτάνουμε στο τέλος της όλης προετοιμασίας! Πια, τα πράγματα έχουν αποκτήσει το ρυθμό τους, το έργο είναι σχεδόν δικό μας και ο ρόλος μας είμαστε «εμείς» πλέον! Οι τελευταίες πρόβες είναι και οι πιο σημαντικές. Μπορεί να έχουμε συσσωρευμένη κούραση, μπορεί οι πρόβες να είναι απανωτές, ωστόσο κάθε μία από αυτές πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν κανονική παράσταση!!!  Αυτό σημαίνει ότι ο καθένας είναι υπεύθυνος για τα χρηστικά του, είναι έτοιμος σε όλα όσα έχει διδαχτεί και φροντίζει να μην εμποδίζει πια την εξέλιξη, αλλά να συνεισφέρει όπως και όσο μπορεί!

 

Παράσταση

Η μεγάλη μέρα έφτασε. Φροντίστε από νωρίς να έχετε τακτοποιήσει ό,τι χρηστικό είναι δικό σας, να μην πειράξετε κανενός άλλου, να έχετε τα ρουχα της παράστασης, να ξεκουραστείτε λίγο και να πάτε γεμάτοι ενθουσιασμό και πάθος, όσο άγχος κι αν έχετε. Γιατί θα έχετε! Αλλά μην το μεταδώσετε και στους άλλους! Κρίμα είναι! Η τελευταία πρόβα μπορεί να ήταν απελπισία [συμβαίνει συχνά αυτό, λόγω κούρασης και έντασης]! Η παράσταση όμως θα σκίσει! Θα πάει υπέροχα! Η σκηνή είναι ένας μαγικός κόσμος και μόλις πατήσουμε στο σανίδι είμαστε άλλοι άνθρωποι!!! Θα το δείτε! Θα το απολαύσετε! Θα το λατρέψετε!

Και κάτι να πάει στραβά κι ένα λάθος θα γίνει, δε χάθηκε ο κόσμος!!! Μη στεναχωρηθεί κανείς! Αυτή σας η εμπειρία, θα σας μείνει αξέχαστη και δε θα βλέπετε την ώρα να ξεκινήσετε και πάλι από την αρχή!!!

 

Πολύ καλή σας επιτυχία σε ό,τι κάνετε!!!